Tutoring jest metodą edukacji zindywidualizowanej, która opiera się na bezpośrednim spotkaniu tutora z uczniem bądź studentem. Tutor to osoba posiadająca wiedzę, doświadczenie i odpowiednią formację oraz potrafiąca pracować w relacji "jeden na jeden". Tutoring jest najczęściej długofalowym (obejmującym co najmniej semestr) procesem współpracy, nakierowanym na integralny – obejmujący wiedzę, umiejętności i postawy – rozwój podopiecznego (ang. tutee).
Istotą tutoringu są indywidualne spotkania podczas których w atmosferze dialogu, szacunku i wzajemnej uwagi tutor pracuje z podopiecznym. Wspiera go w procesie uczenia się w wybranym obszarze wiedzy, pomaga rozwinąć umiejętność samodzielnego jej zdobywania oraz pogłębić sztukę maksymalnego korzystania z własnych talentów. Tutoring pozwala na coś więcej, niż tylko weryfikację wiedzy. Wzmacnia poszukiwania i zainteresowania ucznia, któremu towarzyszy tutor: mądry nauczyciel, służący radą i potrafiący umiejętnie wyznaczyć szlak poszukiwań. Tutoring ma za zadanie prowadzić podopiecznego do mądrości i dojrzałości. Potrzeba na to czasu, uwagi i regularności – między innymi tymi cechami tutoring wyróżnia się spośród innych metod edukacyjnych.
Tutoring ma korzenie akademickie, jednak z powodzeniem może być stosowany w innych kontekstach edukacyjnych. Według Anny Izabeli Brzezińskiej i Ludmiły Rycielskiej, "idea tutoringu opiera się na zindywidualizowanym podejściu do ucznia, gdzie profesor-tutor jest jednocześnie nauczycielem i swego rodzaju przewodnikiem, a student aktywnym partnerem sytuacji edukacyjnej: osoby tutora i ucznia-studenta łączy więź pełna zaufania, która ma sprzyjać rozwojowi naukowemu, osobistemu i społecznemu ucznia, głównym narzędziem tutoringu akademickiego jest rozmowa pomiędzy tutorem i uczniem (...), do której student przygotowuje się poprzez liczne lektury, samodzielną pracę z tekstem oraz nie mniej samodzielne pisanie, następnie recenzowane i omawiane w trakcie spotkań z tutorem eseje." (A.I. Brzezińska, L. Rycielska, Tutoring jako czynnik rozwoju ucznia i nauczyciela, w: Tutoring w szkole. Między teorią a praktyką zmiany edukacyjnej, red. M. Budzyński, P. Czekierda, J. Traczyński, Z. Zalewski, A. Zembrzuska, Towarzystwo Edukacji Otwartej, Wrocław 2009, s. 19). Tutor i uczeń różnią się poziomem kompetencji w jakimś obszarze, ich relacja ma charakter „ekspert – nowicjusz”, pracują w parze (najczęściej, choć czasami nauczyciel pracuje jednocześnie z kilkoma uczniami), a podstawą ich kontaktu jest wymiana zasobów.
Tutoring zakłada cztery etapy współpracy:
City College of San Francisco definiuje cel tutoringu jako udzielenie studentom takiej pomocy, aby potrafili pomagać samym sobie lub, inaczej rzecz ujmując, jako doprowadzenie ich do miejsca w którym stają się niezależnymi studentami, którzy nie potrzebują już tutora. Zdaniem osób, które przygotowują do pracy tutorów w City College of San Francisco, wiedza przedmiotowa jest niezbędna tutorowi, jakkolwiek, aby być naprawdę skutecznym tutorem, nauczyciel musi umieć wiązać wiedzę ze zrozumieniem dla drugiej osoby, uczciwością i humorem.
Tutoring opiera się na połączeniu wysokiego poziomu zajęć merytorycznych z dobrymi relacjami interpersonalnymi i swobodną komunikacją oraz szacunkiem dla wartości. Takie umiejętności jak budowanie relacji i zaufania, udzielanie szczerej i pełnej informacji zwrotnej, słuchanie, rzetelność, sprawiedliwe traktowanie, stałość i cierpliwość, są warunkiem efektywności procesu tutoringu. Istotnym składnikiem tutoringu – jak wskazują autorzy City College – jest także humor. Wśród innych cech, które powinny wyróżniać tutoring są terminowość i punktualność, dobór metod uczenia dostosowanych do predyspozycji ucznia, a także nastawienie na wzajemne uczenie się od siebie tutora i podopiecznego.
Jakie korzyści może przynieść tutoring? Sprzyja samoorganizacji pracy ucznia / studenta i motywuje do stałego rozwoju; daje możliwość regularnego konsultowania wyników pracy; pozwala zrobić krok dalej, niż tylko „zapoznanie się z materiałem” - rozwija umiejętność analizy materiału oraz wypracowania własnego stanowiska w danej sprawie; wzmacnia umiejętność rozwiązywania problemów oraz uczy merytorycznej obrony własnej opinii; umożliwia wspólne ustalenie celów oraz zakresu programu realizującego te cele; uczy efektywnego korzystania z własnej wiedzy; kształtuje nawyki myślenia i pracy sprzyjające zdobywaniu mądrości.
W tutoringu możemy wyróżnić dwa obszary rozwoju podopiecznego: osobisty i naukowy. Przenikają się one wzajemnie: dzięki rzetelnemu i inspirującemu tutorialowi (spotkanie tutorskie) uczeń może postępować zarówno w wiedzy, jak i w rozwoju osobistym, nabierając pewności siebie, a także rozwijając szlachetne cechy charakteru.
Ważne jest także to, że tutoring jest metodą z której mogą korzystać wszyscy, którzy tego chcą. Będąc metodą, która dostosowuje się do ucznia, daje szansę rozwoju tak początkującym, średnio zaawansowanym, jak i najbardziej zaawansowanym.
W tutoringu możemy odnaleźć wiele odwołań do klasycznych założeń edukacyjnych. W Kolegium Tutorów jesteśmy przekonani, że tutoring jest metodą, która przywraca sens edukacji.